Chekchi · POS va boshqaruv paneli
Markirovka: DataMatrix kodini kassada tekshirish
DataMatrix — oddiy shtrix-kod emas. Kodning takrorlanishi, muddati va chekdagi izi kassa darajasida tekshirilishi kerak.
2026-10-18 · Markirovka · 5 daqiqa
DataMatrix — oddiy shtrix-kod emas. Kodning takrorlanishi, muddati va chekdagi izi kassa darajasida tekshirilishi kerak.
DataMatrix kvadrat kod ichida mahsulot identifikatori, seriya raqami va ba’zan yaroqlilik muddatini saqlaydi. U oddiy shtrix-kod kabi faqat tovar turini emas, aniq bir paketni bildiradi. Shuning uchun markirovkali tovarda “shu tovar sotildi” degan yozuv yetarli emas: qaysi kod sotilgani ham qayd etilishi kerak. Kod bir marta ishlatilishi kerak; takroriy kod keyingi sotuvni bloklashi lozim.
Markirovka kodini o‘qish uchun 2D skaner kerak. Skaner klaviatura rejimida ishlasa, u kodni matn sifatida kassaga yuboradi; kassa esa kodning tuzilishini tekshirishi, xato bo‘lsa sotuvni to‘xtatishi kerak. Ro‘yxatdan o‘tgan kassa uchun 2D skanerdan foydalanish talabi bor. Skaner yo‘qligida kodni qo‘lda yozish xatoga va takroriy kod muammosiga olib keladi, shuning uchun bu zaxira usul emas.
Takroriy kod bilan chek chiqmasligi kerak. Bu talab amaldagi qoidalarda bor: avval ishlatilgan kod kiritilsa, kassa cheki shakllantirilmaydi. Amalda bu shuni anglatadiki, kassa kodning avval sotilganini bilishi yoki markirovka tizimidan tekshirishi kerak. Faqat lokal bazaga ishonish yetarli emas, chunki kod boshqa do‘konda ishlatilgan bo‘lishi mumkin. Integratsiya paytida bu tekshiruvning manbasi va javob vaqti aniq belgilanishi kerak.
Majburiy markirovka guruhlari va sanalari vaqt o‘tishi bilan o‘zgaradi. Masalan, suv va salqin ichimliklar uchun sana 2024-yil 1-mart, o‘simlik yog‘i uchun 2027-yil 1-iyul deb ko‘rsatilgan; dori vositalari bo‘yicha esa turli hujjatlarda 2022-yil va 2027-yil sanalari uchraydi. Shuning uchun dastur guruhlar ro‘yxatini kodga qattiq yozmasligi, jadvaldan o‘qishi kerak. Savdo qilishdan oldin aniq tovar guruhi va sana rasmiy manbadan tekshirilishi shart.
Chekdagi markirovka kodi bo‘yicha ham talablar bor. 2026-yil 1-iyuldan markirovkali tovar chekida “Asl belgisi” kodi ko‘rsatilishi kerakligi haqida qoida mavjud, lekin boshqa hujjatda 2025-yil 1-sentabr sanasi ham uchraydi. Bu ziddiyat yurist tomonidan hal qilinmaguncha “sana aniq” deb yozish noto‘g‘ri. Kassa tomonida esa kod chekka tushishi, printer uni chop eta olishi va chekning elektron nusxasida ham saqlanishi kerak.
Qaytarishda kod qanday holatga qaytishi hali to‘liq aniqlanmagan. Kod muomalaga qaytadimi, karantinga tushadimi yoki butunlay chiqariladimi — bu markirovka tizimining qoidalariga bog‘liq. Shuning uchun qaytarishni “kodni shunchaki bo‘shatish” deb qabul qilish xavfli. Oflayn rejimda esa yuborilmagan cheklar 48 soat ichida operatorga yetib borishi kerak; markirovka tekshiruvi oflayn bo‘lsa, bu chegarani buzmasligi kerak.
Amaliy checklist oddiy: 2D skanerni sinash, takroriy kod bilan sotuvni bloklash, chekda kod chiqishini tekshirish, xodimni xato kodni qaytarish tartibiga o‘rgatish va qaytarish siyosatini yozma belgilash. Chekchi’da ASL BELGISI integratsiyasi hali tugallanmagan; shuning uchun markirovkali tovar guruhlarida savdo qilishdan oldin amaldagi talabni alohida tekshirish kerak. Bu maqola huquqiy maslahat emas, kassa talablarining qisqa tavsifi.