Chekchi · POS va boshqaruv paneli
Ombor qoldig‘i: kirimdan inventarizatsiyagacha
Qoldiq xatosi ko‘pincha sotuvda emas, kirimda boshlanadi. Tannarx, miqdor va minimal chegara bir zanjirda yuritilishi kerak.
2026-10-24 · Ombor · 6 daqiqa
Qoldiq xatosi ko‘pincha sotuvda emas, kirimda boshlanadi. Tannarx, miqdor va minimal chegara bir zanjirda yuritilishi kerak.
Ombordagi qoldiq bir kunda paydo bo‘lmaydi. U kirim, sotuv, qaytarish va inventarizatsiya harakatlarining yig‘indisidir. Agar kirim noto‘g‘ri kiritilsa, sotuvda qoldiq yetarli bo‘lib ko‘rinadi, lekin javonda tovar tugagan bo‘ladi. Aksincha, sotilgan tovar qaytarilsa-yu, qoldiqqa qaytarilmasa, tizim omborni boridan kam ko‘rsatadi. Shuning uchun har bir harakat alohida hujjat va audit izi bilan yuritilishi kerak.
Chekchi miqdorni mingdan bir ulushda saqlaydi: 1 dona — 1000, 0,750 kg — 750. Bu kasr son bilan ishlashdagi yaxlitlash xatosini oldini oladi. Tarozi 0,333 kg ko‘rsatsa, tizim buni aniq 333 birlik deb qabul qiladi. Narx va summalar esa butun tiyinda. Miqdor va pulning turli birliklarda ishlashi tasodifiy emas: ularni bir joyda aralashtirish “bir tiyin” yoki “bir gramm” farqini ko‘paytiradi.
Tovar kirimi qabul qilinganda yetkazib beruvchi, miqdor va birlik tannarxi yoziladi. Tizim o‘rtacha tannarxni qayta hisoblaydi: eski qoldiqning tannarxi va yangi partiyaning tannarxi umumiy miqdorga bo‘linadi. Shu sabab bir xil tovar turli narxda kelganda ombor qiymati birdan sakramaydi. Kirim harakati auditga tushadi; keyin “bu qoldiq qayerdan?” degan savolga partiya emas, hujjat tarixi javob beradi.
Sotuvda server tovar faolligini va qoldiq yetarliligini tekshiradi. Yetarli bo‘lmasa, chek yakunlanmaydi; POS’dagi eski keshdagi qoldiqqa ishonib qolish mumkin emas. Sotuv tasdiqlangach qoldiq kamayadi. Tasdiqlangan qaytarish esa qator miqdorini qaytaradi va qoldiqni oshiradi. Bu ikki harakat alohida yoziladi, shuning uchun hisobotda “sotilgan” va “qaytarilgan”ni ajratish mumkin.
Har bir tovarda minimal qoldiq chegarasi bor. Qoldiq shu chegaradan pastga tushsa, panelda “kam qolgan” ro‘yxatiga tushadi. Bu avtomatik buyurtma emas, ogohlantirish: egasi yoki menejer yetkazib beruvchiga qo‘ng‘iroq qilishdan oldin haqiqiy javonni ko‘rishi kerak. Minimal chegara juda past bo‘lsa, ogohlantirish kech qoladi; juda yuqori bo‘lsa, har kuni shovqin beradi. Uni tovar aylanmasi va yetkazib berish muddatiga qarab belgilash kerak.
Chekchi’dagi do‘kon ombori hozircha partiya va yaroqlilik muddatini alohida yuritmaydi. Bu oddiy do‘kon uchun yetarli, lekin oziq-ovqat yoki dorixonada har bir partiyaning muddati muhim. Dorixona modulida partiya, FEFO, karantin va muddat bloki ishga tushirilgan; ular dorixona uchun majburiy. Do‘kon uchun esa qoldiq, tannarx va minimal chegara hozir ishlaydigan asosiy uchlik.
Inventarizatsiya — qog‘ozdagi qoldiqni haqiqiy javon bilan solishtirish. Uni kamida oyda bir marta, katta do‘konda esa haftada bir marta o‘tkazish tavsiya etiladi. Sanash paytida sotuvni to‘xtatish shart emas, lekin sanalgan qismni belgilash kerak. Farq chiqsa, avval kirim va qaytarish hujjatlarini tekshiring, keyin sababni yozing. Tarixni o‘chirish yoki qoldiqni “qo‘lda to‘g‘rilash” keyingi farqni yanada chuqurlashtiradi.